Uppfærsla – ný heimasíða
Ég hef fært heimasíðuna á annað veffang:
http://gandri.com
Þetta er gert þar sem ég átti lénið og gat þar með fengið hýsingu og nýtt mér alla þá möguleika sem WordPress vefumsjónarkerfið hefur upp á að bjóða.
Ég vona að þetta valdi ekki óþægindum eða ruglingi.
Ég hef fengið þrjár ábendingar um að fólk geti ekki opnað tengla á nýju síðunni. Ef þið eruð í vandræðum með að opna tengla þá vinsamlegast hafið samband og segið hvaða stýrikerfi og hvaða vefvafra þið eruð að nota.
Baráttan heldur áfram.
Kunningjaklíkan
Nú berast sem aldrei fyrr, sögur um kunningja, greiða og velvild manna í millum. Þ.e.a.s. manna sem stjórna bönkum.
Það er auðvitað ekki hollt nokkru samfélagi að byggja upp hrunið samfélag á stoðum gammalla og spilltra gilda.
Við sem almenningur verðum því að axla ábyrgð og bregðast við með skipulegum hætti.
Af þeim ástæðum ætlum við að fara ákveðið gegn þeim fjármálastofnunum sem brjóta gróflega á rétti almennings.
Í starfi mínu fyrir HLF hef ég orðið var við hreint ótrúlega framkomu fjármálafyrirtækjanna gagnvart skuldurum. Í auglýsingum eru boðnar lausnir, en á bak við tjöldin er allt gert sem hægt er til að sundra samtakamætti almennings og við helst leidd eitt og eitt, með bundið fyrir augun, til móts við hamar sýslumanns eins og lömb á leið til slátrunar.
En við megum ekki gleyma að í flestum þeim tilvikum sem fjármálastofnanir reiða hamarinn til höggs þá eigum við rétt. Og oftar en ekki ríkan rétt að mér sýnist.
Þennan rétt eigum við að nýta. Þennan rétt höfum við mörg hver nýtt okkur gagnvart Frjálsa fjárfestingabankanum, en betur má ef duga skal.
Ég vil því að HLF verði samtök lánþega allra fjármálastofnana og að á þeim vettvangi berjumst við gegn ranglátum innheimtu- og hótunaraðgerðum með þeim vopnum sem okkur standa til boða.
Íslendingar !
Vaknið !
Þetta er ekki eðlilegt ástand !
Krafa um frávikningu
Í morgun kl: 10:00 lagði ég inn hjá Héraðsdómi Reykjavíkur, beiðni um að Slitastjórn Frjálsa fjárfestingabankans yrði þegar í stað vísað frá og að samhliða því yrðu allar aðgerðir þeirra afturkallaðar og lýstar ógildar.
Grundvöllur þessarar kröfu á sér stað í lögum um gjaldþrotaskipti nr: 21/1991 en þar segir í 6. tl. 2. mgr. 75 gr. um hæfi skiptastjóra að engan megi skipa í starf skiptastjóra nema hann:
“yrði ekki vanhæfur sem dómari í einkamáli sem þrotamaðurinn eða sá sem á kröfu á hendur þrotabúinu ætti aðild að eða, ef félag eða stofnun er til gjaldþrotaskipta, í einkamáli sem stjórnarmenn eða starfsmenn sem hafa haft daglega stjórn félagsins eða stofnunarinnar með höndum ættu aðild að.”
Ég tel augljóst að þar sem skiptastjóri er jafnframt stjórnarformaður í stærsta kröfuhafanum (Hlynur Jónsson stjórnarformaður Dróma hf og formaður Slitastjórnar Frjálsa fjárfestingabankans) og að meðstjórnandi í Slitastjórn, Jóhann Pétursson er jafnframt meðstjórnandi í stjórn Dróma hf. þá beri án vafa að bera fyrir sig hæfisákvæði 13 kafla gjaldþrotalaga.
Einnig má ljóst telja að Hildur Sólveig Pétursdóttir hrl., starfsmaður á lögmannsstöfunni Kvasir lögmenn og meðstjórnandi í Slitastjórn Frjálsa fjárfestingabankans, sé vanhæf sökum tengsla við Formann Slitatjórnar, Hlyn Jónsson, sem og formann stjórnar stærsta kröfuhafa í þrotabú Frjálsa fjárfestingabankans, Hlyn Jónsson, en þau eru bæði samstarfsaðilar og meðeigendur lögmannsstofunnar Kvasir lögmenn skv. heimasíðu lögmannsstofunnar, www.kvasirlogmenn.is.
Í 5.gr. laga um meðferð einkamála nr. 91/1991 segir um hæfi dómara:
“Dómari, þar á meðal meðdómsmaður, er vanhæfur til að fara með mál ef:
- a. hann er aðili að málinu eða fyrirsvarsmaður aðila,
- b. hann hefur gætt réttar aðila varðandi sakarefnið eða veitt aðila ólögskyldar leiðbeiningar um það,
- c. hann hefur borið eða verið kvaddur til að bera vitni um atvik málsins af réttmætu tilefni eða verið mats- eða skoðunarmaður um sakarefnið,
- d. hann er eða hefur verið maki aðila, skyldur eða mægður aðila í beinan legg eða að öðrum lið til hliðar eða tengdur aðila með sama hætti vegna ættleiðingar,
- e. hann tengist eða hefur tengst fyrirsvarsmanni eða málflytjanda aðila með þeim hætti sem segir í d-lið,
- f. hann tengist eða hefur tengst vitni í málinu með sama hætti og segir í d-lið, mats- eða skoðunarmanni eða manni sem neitar að láta af hendi sönnunargagn,
- fyrir hendi eru önnur atvik eða aðstæður sem eru fallnar til þess að draga óhlutdrægni hans með réttu í efa.”
Í bæði mannlegum skilningi, sem og skilningi laga, verður að telja ljóst að Hlynur Jónsson og Jóhann Pétursson uppfylla ekki skilyrði a liðar 5. gr. laga um meðferð einkamála. Þá verður að telja að Hildur Sólveig Pétursdóttir uppfylli ekki ákvæði g liðar sömu greinar í sömu lögum þar sem hún er einn af fyrirsvarsmönnum Kvasa lögmanna ásamt Hlyni Jónssyni, en draga verður í efa að Hildur Sólveig geti með óhlutdrægni fjallað um mál hvar samstafsmaður hennar og meðeigandi að Kvösum lögmönnum er jafnframt fyrirsvarsmaður stærsta kröfuhafans.
Hér er um að ræða þrotabú banka og þar að leiðandi hagsmuni fjölda viðskiptavina og lánþega sem eiga allt sitt undir því að vel og rétt sé að verki staðið.
Það er því brýn ástæða fyrir okkur, sem kröfuhafa í þrotabú Frjálsa fjárfestingabankans að meðferð mála sé á þann veg að enginn vafi leiki á um óhlutdrægni aðila.
Við verðum því að bera þá von í brjósti að réttarfarsríkið Ísland hafi verið sett á stofn almenningi til varnar og hagsbóta, en ekki sem verkfæri fárra til að ná til sín því sem fjöldinn á.
Með því að horfa aðgerðalaus á meðan fjármagnöflin skálka í skjóli vanhæfrar og að því best verður séð, spilltrar stjórnsýslu, erum við að taka þátt í óhæfunni.
Það er því á okkar ábyrgð að berjast gegn þessu með þeim verkfærum sem okkur hafa verið færð.
Það er okkar hlutverk að segja til, standa upp og hrópa þegar valdið brýtur á rétti okkar. Láta vita að hingað látum við teyma okkur og ekki lengra.
Það verða því allir að líta í eigin barm og athuga hvort á þeim sé verið að brjóta, og ef svo er, þá verða þeir hinir sömu að bregðast við.
Íslendingar !
Vaknið !
Þetta er ekki eðlilegt ástand!
Jón, séra Jón og fréttirnar á RÚV
Það þykir fréttnæmt að BYR og Landsbanki eigi kröfu í þrotabú tveggja fyrirtækja. Niðurlag fréttarinnar var á þá leið að bæði fyrirtækin væru starfrækt áfram, en undir nýrri kennitölu.
Ein af mörgum spurningum sem sitja í mér eftir fréttina er: Hvert var tap hinna gjaldþrota fyrirtækja af viðskiptum sínum við BYR og Landsbankann?
Önnur spurning sem vaknar í framhaldinu er: Starfar Landsbankinn enn á þeirri kennitölu sem hann starfaði á þann 6. október 2008?
Og úr því að ég er byrjaður, þá er sjálfsagt að spyrja: Hver er kostnaður ríkisins af starfsemi BYR?
Og svo að lokum: Af hverju er það stærri frétt, að Byr og Landsbankinn eigi kröfur á lítil fyrirtæki út í bæ en að ég eigi kröfu á Frjálsa fjárfestingabankann?
Gæti svarið við öllu ofantöldu verið á þá leið að það þjónaði ákveðnum hagsmunum að sverta aðilann sem átti þessi umtöluðu fyrirtæki?
Íslendingar !
Vaknið !
Þetta er ekki eðlilegt ástand !
Svör við innheimtuhótunum
Það er óhjákvæmilegt að upp komi óþægileg atvik þegar fólk er að berjast fyrir rétti sínum. Eitt af því er, að við þurfum að taka á móti innheimtubréfum og hótunum fyrirtækja um hinar og þessar aðgerðir ef ekki verði brugðist við innan tiltekins tíma.
Við höfum nú komið kröfum okkar á framfæri við Frjálsa, við höfum lagt fram kröfur í þrotabú bankans og nú er til meðferðar kæra hjá Úrskurðarnefnd um viðskipti við fjármálafyrirtæki um túlkun á lánasamningum erlendra lána sem við tókum hjá bankanum.
Það eru miklir hagsmunir í húfi og því mikilvægt að við stöndum vörð um þá baráttu sem við eigum í gegn bæði fjármálakerfinu sem og stjórnsýslunni.
Þegar bankinn sendir innheimtubréf þá er mikilvægt að svara þeim bréfum og krefjast skýringa, enda teljum við augljóst að við höfum þegar greitt umfram það sem okkur ber að greiða.
Ég hef því sett saman svarbréf sem þið getið notað ef þið eruð að fá hótunarbréf frá Frjálsa.
Svarbréf við innheimtubréfi
Frjálsi fjárfestingabankinn
b.t. Innheimtudeild
Lágmúla 6
108 Reykjavík
Efni: Mótmæli við innheimtu ranglega útreiknaðra skulda
Undirritaður hefur móttekið innheimtubréf frá Frjálsa fjárfestingabankanum dagsett þann 12. nóvember síðast liðins árs annars vegar og 7. janúar þessa árs hins vegar, hvar þess er krafist að þegar verði gengið frá meintum vanskilum vegna láns nr. xxxxxx. Er mér í bréfum þessum tjáð að verði ekki gengið frá meintri skuld eða um hana samið, innan 10 daga frá dagsetningu téðs innheimtubréfs, verði meint skuld afhent lögmönnum bankans til frekari innheimtu með fullum málskostnaði.
Í skilmálum skuldabréfsins kemur skýrt fram að við viðurkennum að skulda bankanum jafnvirði ISK xx.xxx.xxx,- í eftirtöldum myntum og hlutföllum: xx% jpy og xx% chf. Einnig kemur fram að höfuðstóll skuldarinnar, sem samanstendur af erlendri mynt, taki breytingum í samræmi við sölugengi hverrar myntar. En í 2. gr. skuldabréfsins stendur: “Lán þetta er bundið sölugengi Seðlabanka Íslands á ofangreindum myntum.Höfuðstóll skuldarinnar breytist í hlutfalli við breytingar á sölugengi hverrar myntar eins og það er á útborgunardegi til fyrsta gjalddaga, og síðan í hlutfalli við breytingar á sölugengi myntanna milli gjalddaga.”
Eðlilega er því gert ráð fyrir að lánið, sem er erlend mynt, taki breytingum skv. gengi Seðlabanka Íslands og að þar sé breytingin miðuð við jafnvirði hinnar íslensku krónutölu sem gefin er upp í bréfinu og því breytist höfuðstóllinn, sem samsettur er af erlendum myntum -eins og lánið, í samræmi við skilmála 2. gr. svo sem talið er upp hér að ofan.
Með vísan til skilmála framangreinds lánssamnings mótmæli ég hér með téðu innheimtubréfi enda tel ég meint vanskil reiknuð út frá röngum forsendum og ekki í samræmi við augljósa skilmála skuldabréfsins.
Ég krefst því frekari rökstuðnings af hendi bankans fyrir grundvelli þeirra afarkosta sem mér eru gefnir. Óskað er eftir að bankinn rökstyðji og sýni fram á með óyggjandi hætti að innheimtubréf það sem mér hefur hér verið sent, standist og að í þeim rökstuðningi sé vitnað til laga sem og þeirra ákvæða í skuldabréfi mínu hvar túlkun bankans er útskýrð og túlkun mín á téðum skilmálum hrakin.
Jafnframt óska ég eftir því að rökstuðningur Frjálsa fjárfestingabankans fyrir tilurð innheimtubréfa þeirra er hér um ræðir, verði mér sendur innan 10 daga frá dagsetningu þessa bréfs, en að öðrum kosti mun ég líta svo á að Frjálsi fjárfestingabankinn samþykki túlkun mína á skilmálum skuldabréfs nr. xxxxxx og hagi kröfum sínum alfarið í samræmi við upphaflega skilmála framangreinds skuldabréfs.
Ég mun því líta svo á að Frjálsi fjárfestingabankinn hafi sent téð innheimtubréf fyrir mistök og mun ég því ekki aðhafast frekar vegna þess né viðurkenna skuld þá er mér er eignuð því samkvæmt.
Með vinsemd og virðingu,
Staður og dagsetning
Undirskrift
Veikur málstaður Frjálsa
Nú rétt eftir áramótin barst svar frá Frjálsa til FME vegna kæru okkar á skilmálum og túlkun lánasamninga erlendra lána hjá bankanum. Eins og við var að búast er lítið um varnir, en þeim mun meira um tilraunir til að tefja og flækja málin.
Eftirfarandi greinargerð var því send Úrskurðarnefnd um viðskipti við fjármálafyrirtæki og vonumst við til að Úrskurðarnefndin taki rök okkar gild og láti bankann ekki tefja málið frekar en orðið er.
Við teljum að rök þau sem sett eru fram í greinargerðinni séu þess eðlis að erfitt sé að hafna kröfum okkar, og gerum því kröfu um tafarlausa leiðréttingu á röngum og heimildarlausum innheimtuaðferðum bankans. Við teljum okkur hafa rökstutt með fullnægjandi hætti að bankanum sé einungis heimilt að krefja okkur, lánþega, um upphaflega fjárhæð í íslenskum krónum eins og hún er tilgreind á skuldabréfinu.
Greinargerðin
Fjármálaeftirlitið
Úrskurðarnefnd um viðskipti við fjármálafyrirtæki
Suðurlandsbraut 32
108 Reykjavík
Kópavogur, 6. janúar 2010
EFNI: Athugasemdir við svar Frjálsa Fj.b hf. v/kvörtunar Sigrúnar Hafsteinsdóttur
Undirritaðri þykir rétt að koma fram með nokkrar athugasemdir varðandi svar Frjálsa fjárfestingabankans hf. frá 30. desember s.l.
Umkvörtunarefni sóknaraðila.
Samkvæmt svari Frjálsa fjárfestingabankans (Varnaraðila) við kvörtun minni (Sóknaraðila) þá telur varnaraðili greinargerð sóknaraðila óljósa og því “erfitt að greina hvert umkvörtunarefnið nákvæmlega er.”
Sóknaraðili hafnar þeirri fullyrðingu varnaraðila að kvörtun sé óljós enda skýrt tekið fram, bæði í handskrifaðri kvörtun til nefndarinnar frá 2. nóvember s.l. sem og í tölvupósti sem sendur var til varnaraðila (Forstöðumanns og slitastjórnar) þann 16. október s.l. kl: 13:28 (fskj. 4 með kvörtun).
Í kvörtun til nefndarinnar er sagt skýrum orðum að; “Skuldbinding mín í erlendri mynt sem bundin er ISK. skuli túlkuð í samræmi við hljóðan samnings og leiðrétt til samræmis við upphaflega stöðu á grundvelli skilmála samnings.”
Í rökstuðningi fyrir kvörtun er síðan sagt: “Lán sem ég tók til húsnæðiskaupa í erlendri mynt, var bundið dagsgengi íslensku krónunnar og er skýrt skv. skilmálum bréfsins að ég skulda bankanum jafnvirði ISK. 20.280.000,- í 50 % jpy og 50 % chf.”
Í áðurnefndum tölvupósti til varnaraðila er einnig skýrt tekið fram: “ Samkvæmt téðu veðskuldabréfi ber okkur að endurgreiða Frjálsa fjárfestingabankanum, kt. 691282-0829, jafnvirði Isk. 20.280.000,- í eftirtöldum myntum og hlutföllum; 50% chf og 50% jpy. Ekki er borið á móti því að um er að ræða gengistryggt lán með breytilegum LIBOR vöxtum og jöfnum afborgunum. Heldur er verið að krefjast leiðréttingar á útreikningum bankans á greiðslum og eftirstöðvum hvar reiknað er með að skuldari greiði að jafnvirði JPY 18.266.979,- og CHF 183.588,14,- en það er ekki í samræmi við skilmála veðskuldabréfsins.”
Í skilmálum veðskuldabréfs nr. 716252 (fskj. 1 með kvörtun) er skýrt skv. skilmálum bréfsins hver höfuðstóll lánsins er og hvernig beri að endurgreiða lánveitanda téðan höfuðstól. En þar er réttilega tilgreint að “útgefandi/skuldari in solidum viðurkennir hér með að skulda Frjálsa fjárfestingabankanumhf., kt. 691282-0829, jafnvirði Isk. 20.280.000,- í eftirtöldum myntum og hlutföllum; 50% chf og 50% jpy.”
Hér er höfuðstóllinn því réttilega skilgreindur sem erlend mynt og að sú tilgreinda erlenda mynt, sem í þessu tilfelli skiptist í 50% jpy og 50% chf, sé að jafnvirði isk. 20.280.000,-
Í 2. gr. veðskuldabréfsins er síðan skýrt kveðið á um hvernig bankinn reiknar höfuðstól lánsins á hverjum gjalddaga, en þar segir: “Lán þetta er bundið sölugengi Seðlabanka Íslands á ofangreindum myntum. Höfuðstóll skuldarinnar breytist í hlutfalli við breytingar á sölugengi hverrar myntar eins og það er á útborgunardegi til fyrsta gjalddaga, og síðan í hlutfalli við breytingar á sölugengi myntanna milli gjalddaga. Afborganir eru reiknaðar þannig, að á hverjum gjalddaga er deilt í höfuðstól hverrar myntar með þeim fjölda gjalddaga sem þá eru eftir, að meðtöldum þeim gjalddaga sem er í það sinn.”
Hér er því réttilega tilgreint að höfuðstóllinn, sem er samsettur af jpy og chf, taki breytingum í samræmi við sölugengi hverrar myntar. Lánið er þannig bundið sölugengi Seðlabanka Íslands á ofangreindum myntum, eins og það er orðað í skilmálum skuldabréfsins, eða með öðrum orðum, bundið dagsgengi íslensku krónunnar.
Þar sem höfuðstóll lánsins er tilgreindur að jafnvirði tiltekinnar íslenskrar krónutölu en ekki sem tiltekin fjárhæð erlendra mynta, þá ber bankanum að haga endurkröfum sínum í samræmi við það og krefjast endurgreiðslu á jafnvirði hinnar tilteknu íslensku krónutölu en ekki jafnvirði upphaflegrar fjárhæðar í erlendum myntum.
Kröfur eru því ljósar og umkvörtunarefnið skýrt.
Athugasemdir varnaraðila
Það er rétt hjá varnaraðila og algjört grundvallaratriði þessa máls, að hér er um erlent lán að ræða og er hvergi borið á móti því í kvörtun sóknaraðila.
Það er einnig rétt hjá varnaraðila að sóknaraðili óskaði eftir láni í erlendum myntum svo sem sjá má á lánsumsókn hvar óskað er eftir að taka að láni jpy og chf að jafnvirði isk. 20.280.000,-
Það er einnig rétt hjá varnaraðila að sóknaraðili undirritar veðskuldabréf í erlendri mynt hvar hann viðurkennir að skulda varnaraðila jafnvirði 20.280.000,- isk. í þeim erlendu myntum og hlutföllum sem óskað var eftir í lánsumsókn.
Það er einnig rétt hjá varnaraðila að sóknaraðili undirritaði fylgiskjal skuldabréfs um sundurliðun afborgana hvar tekið er fram að höfuðstóll lánsins, sem er samsettur af jpy og chf, breytist í hlutfalli við breytingar á sölugengi hverrar myntar milli gjalddaga.
Það er einnig rétt hjá varnaraðila að fram kemur á kaupnótu dagsettri þann 29. nóvember 2007, að höfuðstóll sóknaraðila í erlendum myntum er 18.266.979 jpy og 185.422,57 chf.
Varnaraðili tekur hins vegar ekki fram í athugasemdum sínum að skv. 2. gr. skilmála veðskuldabréfsins breytist höfuðstóll skuldarinnar í hlutfalli við breytingar á sölugengi hverrar myntar.
Það er einnig rétt hjá varnaraðila að sóknaraðili undirritaði yfirlýsingu hvar þess er getið að skuldari geri sér grein fyrir því að lántaka í erlendri mynt sé áhættusamari en lántaka í íslenskum krónum, og að höfuðstóll lánsins, sem er samsettur af jpy og chf, geti hækkað umtalsvert á lánstímanum.
Varnaraðili tekur aftur á móti ekki fram í téðum gögnum sem sóknaraðili undirritaði, að höfuðstóll hins erlenda láns geti að sama skapi lækkað umtalsvert á lánstímanum, en slíkt er óhjákvæmileg orsök þess að viðmiðunarmyntin, sem er hin íslenska króna, falli í verði gagnvart myntum lánsins.
Hækkandi höfuðstóll
Sóknaraðili gerði sér grein fyrir áhættu sem gat orsakast af styrkingu viðmiðunarmyntarinnar, en slíkt hefði óhjákvæmilega haft í för með sér mikla hækkun á höfuðstól skuldarinnar, enda er höfuðstóllinn, sem er samsettur af jpy og chf, tilgreindur sem jafnvirði tiltekinnar íslenskrar krónutölu. Í þessu tilviki sem jafnvirði ISK 20.280.000,-
Styrking krónunnar hefði því í för með sér að greiða þyrfti hærri fjárhæð mynta lánsins til að endurgreiða jafnvirði ISK 20.280.000,-.
Fall krónunnar, sem nú hefur orðið, hefur aftur á móti í för með sér að greiða þarf lægri fjárhæð hinna erlendu mynta sem höfuðstóll lánsins samanstendur af, til að samsvara jafnvirði hinnar tilgreindu íslensku krónutölu.
Krónutalan er tilgreind sem fasti í veðskuldabréfinu og skýrt skv. skilmálum að hin breytilega eining er höfuðstóll lánsins, sem er samsettur af jpy og chf, eins og lánið, svo sem óskað var eftir í upphafi.
Lög um vexti og verðtryggingu
Í kvörtun sóknaraðila er á það bent að innheimta varnaraðila stangist á við lög, enda byggja útreikningar varnaraðila á því að sóknaraðili skuldi íslenskar krónur sem bundnar eru dagsgengi erlendra mynta, en slíkt er ekki í samræmi við skilmála veðskuldabréfsins, en þar er tekið fram að sóknaraðili skuldi erlenda mynt að jafnvirði tiltekinnar íslenskrar krónutölu.
Innheimta varnaraðila er því ekki í samræmi við lög né eru þær í samræmi við það sem tilgreint er í skilmálum bréfsins. Það er því eðlilegt að vísað sé til 13. og 14. gr. laga um vexti og verðtryggingu nr. 38/2001 þegar sóknaraðili bendir á þetta ósamræmi.
Misskilnings virðist gæta hjá varnaraðila um þetta atriði, hvort sem það er viljandi eða ekki, en skýrt er tekið fram í öllum gögnum málsins, sem og kvörtun sóknaraðila, að um sé að ræða erlent lán og því ekki ágreiningur af hálfu sóknaraðila um lögmæti lánsins.
Skilmálabreyting
Þar sem varnaraðili túlkar endurgreiðsluákvæði ekki í samræmi við skilmála veðskuldabréfsins þá hafði það í för með sér að afborganir og endurgreiðslur voru rangt reiknaðar. Slíkt orsakaði að varnaraðili krafði sóknaraðila um umtalsvert hærri endurgreiðslur en skilmálar veðskuldabréfsins heimiluðu. Þannig urðu til reiknuð vanskil sóknaraðila sem byggð voru á röngum útreikningum varnaraðila. Sóknaraðili hafði tamið sér að treysta bankastofnunum og taldi að einhversstaðar í smáu letri væri heimild til þess að reikna eftirstöðvar og afborganir í samræmi við útreikninga varnaraðila. Því var óskað eftir aðstoð varnaraðila til að lagfæra þær hörmungar sem þessar hækkanir orsökuðu í heimilisbókhaldi sóknaraðila og bauð varnaraðili því upp á skilmálabreytingu sem hafði í för með sér að afborganir voru frystar við ákveðna krónutölu til skamms tíma.
Í téðri skilmálabreytingu er tilgreint að heildarskuld sóknaraðila sé að jafnvirði ISK 52.404.730,- .
Þegar síðan kom í ljós að bankakerfið í heild sinni var ekki eins traust og sóknaraðili hafði hingað til trúað, þá fór sóknaraðili að athuga á hvaða forsendum varnaraðili hafði einhliða hækkað eftirstöðvar lánsins úr jafnvirði ISK 20.280.000,- í jafnvirði ISK 52.404.730,- , eða um sem nemur ISK 32.124.730,-.
Í stuttu máli þá var hvergi að finna heimild varnaraðila til að hækka eftirstöðvar hins upprunalega láns og er þess því krafist af hálfu sóknaraðila að skilmálabreytingin verði felld úr gildi. Enda er ljóst að til skilmálabreytingar hefði aldrei þurft að grípa ef varnaraðili hefði hagað innheimtuaðgerðum til samræmis við heimildir þær sem varnaraðili setur sjálfur fram í skilmálum veðskuldabréfs nr. 716252 og sóknaraðili samþykkir með undirritun.
Það að skilmálabreyting hafi verið gerð á grundvelli rangra upplýsinga frá bankanum er því rökstutt með fullnægjandi hætti í umkvörtun sóknaraðila, enda er þar tilgreint að upplýsingar um stöðu lánsins hafi verið og séu rangt tilgreindar vegna rangrar túlkunar varnaraðila á skilmálum veðskuldabréfsins.
Samantekt og lokaorð
Eins og fram kemur skýrt í kvörtun sóknaraðila þá er ekki gerður ágreiningur um lögmæti lánsins enda óskaði sóknaraðili sjálfur og að eigin frumkvæði eftir erlendu láni. Sóknaraðila var að fullu ljóst að höfuðstóll lánsins, sem er erlent, gæti bæði hækkað og lækkað á lánstímanum, enda er ljóst að höfuðstóllinn tekur breytingum í hlutfalli við sölugengi hverrar myntar þar sem höfuðstóllinn skal á hverjum tíma endurspegla jafnvirði 20.280.000,- íslenskra króna.
Það er því augljóst af öllum gögnum málsins að krafa sóknaraðila um að varnaraðili túlki skuldbindingu sóknaraðila í samræmi við hljóðan samnings á við rök að styðjast og því eðlilegt að þess sé krafist að varnaraðili leðrétti skuldastöðu sóknaraðila í bókum sínum til samræmis við upphaflega skilmála veðskuldabréfsins. Krafa sóknaraðila um að höfuðstóll lánsins endurspegli jafnvirði 20.280.000,- íslenskra króna í samræmi við upphaflega skilmála skuldabréfsins er því fyllilega réttmæt svo sem að framan hefur verið rakið.
Með vísan til upphaflegrar kvörtunar sóknaraðila sem og þess sem hér er að framan ritað, þá telur sóknaraðili rétt, og tekur þar undir með varnaraðila, að öllum kröfum varnaraðila verði hafnað og að tekið verði fullt tillit til allra krafna sóknaraðila um réttmæta túlkun á skilmálum veðskuldabréfs nr. 716252.
Sóknaraðili telur að hér sé um auðskiljanlega og skýra kröfu að ræða sem ekki þarfnist frekari útskýringa frá því sem fram kemur í upphaflegum gögnum málsins og að allar tilraunir varnaraðila til að gera málið illskiljanlegt og flókið séu til þess ætlaðar að tefja málið. Ætla má að varnaraðila sé fullljóst hver krafa sóknaraðila er, enda hefur sú krafa verið sett fram af fjölda lánþega Frjálsa fjárfestingabankans og útskýrð í ræðu og riti á vegum Hagsmunasamtaka lánþega Frjálsa fjárfestingabankans.
Einnig kemur skýrt fram í upphaflegri ósk sóknaraðila sem send var varnaraðila í tölvupósti þann 16. október s.l. hverjar kröfur sóknaraðila eru. Ekki þótti ástæða hjá varnaraðila til að óska frekari skýringa á kröfu sóknaraðila þá, enda augljóst hvers var óskað. Nánari útskýring var send Ingólfi Friðjónssyni ásamt slitastjórn, þann 22 október s.l. (fskj. 6 með kvörtun) hvar farið var ítarlega yfir kröfur sóknaraðila. Segir þar m.a.: “Ég geri ráð fyrir að þarna sé átt við höfuðstól skuldarinnar, sem eðli máls skv er erlendur, eða s.k. myntkörfuhöfuðstóll þar sem lánið er eins og þú segir, erlent lán, eða svokallað myntkörfulán. Þessi fullyrðing þín hlýtur því að styðjast við það sem greint er í 2. gr. skuldabréfsins. En þar stendur: Lán þetta er bundið sölugengi Seðlabanka Íslands á ofangreindum myntum. Höfuðstóll skuldarinnar breytist í hlutfalli við breytingar á sölugengi hverrar myntar eins og það er á útborgunardegi til fyrsta gjalddaga, og síðan í hlutfalli við breytingar á sölugengi myntanna milli gjalddaga.
Ég geri því ráð fyrir að þú sért í einlægni að benda mér á að lánið, sem er erlend mynt, taki breytingum skv. gengi Seðlabanka Íslands og að þar sé breytingin miðuð við jafnvirði hinnar íslensku krónutölu sem gefin er upp í bréfinu og því breytist höfuðstóllinn, sem er erlendur -eins og lánið, í samræmi við skilmála 2. gr. svo sem talið er upp hér að ofan.”
Sóknaraðili telur því fráleitt að varnaraðili, sem þegar hefur fengið frest til að svara kröfunni, fái að tefja málið á þeim forsendum að umrætt erindi sóknaraðila sé ekki skýrt og vel afmarkað.
Með vinsemd og virðingu
________________________________
Sigrún Hafsteinsdóttir.
Haldlítil rök Lýsingar hf.
Nú rétt fyrir jólin fengum við hjónin sent svar Lýsingar hf. til Fjármálaeftirlitsins vegna kæru okkar til Úrskurðarnefndar um viðskipti við fjármálafrirtæki. Eins og við var að búast var málflutningur þeirra byggður á því að reyna að gera einfalt mál flókið og snúa öllu því á hvolf sem á annað borð var hægt að snúa á hvolf.
En þessi málflutningur heldur ekki vatni þegar að er gáð og hvet ég ykkur til að lesa yfir röksemdafærslu lögfræðideildar Lýsingar hf. sem og greinargerð Helga Sigurðssonar hrl. sem fyrlgir með.
Svar okkar hjóna hljómar annars á þessa leið:
Fjármálaeftirlitið
Úrskurðarnefnd um viðskipti við fjármálafyrirtæki
Suðurlandsbraut 32
108 Reykjavík
Kópavogur, 29 desember 2009
EFNI: Athugasemdir við svar Lýsingar hf. v/kvörtunar Sigrúnar Hafsteinsdóttur
Undirritaðri þykir rétt að koma fram með nokkrar athugasemdir varðandi svar Lýsingar hf. frá 8. desember, við kvörtun minni til Úrskurðarnefndar um viðskipti við fjármálafyrirtæki frá 11. nóvember.
Nokkur atriði í málflutningi Lýsingar hf. standast ekki og geri ég við þau atriði alvarlegar athugasemdir.
Fyrst ber að telja þá ítrekuðu, en jafnframt röngu fullyrðingu þeirra, að ég hafi valið myntsamsetningu þess samnings sem hér er um ritað.
Hið rétta er að ég vildi lágmarka vaxtagreiðslur og þar af leiðandi heildargreiðslubyrði samningsins. Var mér ráðlagt af sölumönnum Toyota að taka þá gerð samnings sem að lokum var undirritaður. Ég treysti eðlilega ráðleggingum starfsmanna Toyota enda fyrirtækið þá enn af flestum talið eitt af traustustu bifreiðaumboðum landsins.
Hvergi í ferlinu var á það bent að um væri að ræða samning í erlendri mynt né var þess getið að frjálst val væri um samsetningu þeirra mynta sem samningurinn væri grundvallaður á. Ég stíg inn í Toyota í þeim tilgangi að fá faglegar ráðleggingar um kaup á notaðri bifreið á auglýstum tilboðsdögum notaðra bíla sem þá stóðu yfir. Ég sá ekki ástæðu til að rengja ráðleggingar söluráðgjafa, hvorki varðandi ágæti þess bíls sem keyptur var né gæði þeirrar fjármögnunar sem til boða stóð.
Samningurinn
Samningur um kaup á bifreiðinni er gerður að kvöldi dags þann 29. febrúar 2008. Bílasamningur Lýsingar, sem undirritaður er við það tækifæri, er tilgreindur í krónum. Kaupverð bifreiðar er tilgreint í krónum og samningsfjárhæð sömuleiðis. Einnig er skýrt tekið fram að mánaðarlegar leigugreiðslur m/seðilgjaldi á tímabilinu 5.4.2008 – 5.3. 2014 sé krónur 29.125,-. Tilgreint er einnig að samningur þessi sé gengistryggður og allar fjárhæðir bundnar erlendum/innlendum myntum.
Hér er því strax ljóst að um er að ræða skuldbindingu í íslenskum krónum sem bundin er gengi erlendra mynta.
Þó tekið sé skýrt fram að samningurinn sé gengistryggður þá er hluti leigugreiðslna verðbótareiknaður á grundvelli vísitölu neysluverðs án þess að þess sé getið í samningnum að slíkt standi til.
Greiðsluáætlunin
Á greiðsluáætlun sem undirrituð var samhliða bílakaupum þessum kemur fram að um sé að ræða lán nr. 70068200 – 70068202. Þar er tilgreint að meðalvextir séu 7,38% og að mánaðarleg greiðsla miðað við þá vexti sé krónur 29.125,- svo sem jafnframt er tekið fram í bílasamningnum sjálfum. Hvergi er þar minnst á verðtryggingu, enda tilgreint í samningnum að um sé að ræða gengistryggðan samning. Allar upplýsingar á téðri greiðsluáætlun benda til að hér sé um venjulegt lán að ræða hvar veðandlagið er bifreiðin sem lánað er fyrir.
Vitund viðskiptavinar
Á framangreindu má ljóst vera að um er að ræða flókinn gjörning og samning sem í eðli sínu gerir þá kröfu til samningsaðila að þeir séu annað hvort sérfróðir um eðli, gerð og lögmæti slíkra samninga, eða treysti gagnaðila, sem jafnframt útbýr samninginn, til að vera sérfróður um eðli, gerð og lögmæti gjörningsins.
Ég hafði hvorki ástæðu til að vantreysta Toyota bílaumboðinu, sem ráðlagði mér og seldi bifreið, né þeim aðila sem bauð að kvöldi dags upp á fjármögnun sem gerði mér kleyft að kaupa téða bifreið. Ég hugði því ekki að því, að eftir að ég undirritaði lánið, keypti bílinn og ók honum heim, tæki við flókið ferli sem fæli í sér að aðili A tæki lán hjá erlendum banka B, keypti fyrir það íslenska peninga hjá bankanum C í þeim tilgangi að kaupa bifreið af bifreiðaumboði D og söluleigja til mín, E, á kjörum sem bundin væru af upphaflegum gjörning, sem var jú lán A hjá B. Slíkt er enda hvergi tekið fram í þeim gögnum sem ég undirritaði. Ég lít svo á, að við undirritun hafi mér verið algjörlega óviðkomanid hvernig Lýsing hf. hagaði sinni fjármögnun og lít ég í raun svo á enn þann dag í dag, enda ógjörningur fyrir leikmann að fylgjast með því hvernig fjármögnunarfyrirtæki haga sínum fjármálum.
Lögin
En af því að Lýsing hf. telur að það skipti höfuðmáli við úrskurð um lögmæti samningsins, hvar og hvernig Lýsing hf. fjármagnar reksturinn, verð ég að koma eftirfarandi á framfæri.
Samkvæmt lögum nr. 22/1968 um gjaldmiðil Íslands, 1. gr., segir:
- „Gjaldmiðill Íslands nefnist króna, er skiptist í hundrað aura.“
Samkvæmt því er krónan hinn eini lögmæti gjaldmiðill landsins og því ekki séð hvernig innlendir aðilar hafi almennt heimild til að gera viðskiptasamninga sín á milli í öðrum gjaldmiðli en í íslenskum krónum. En við skulum þó gera ráð fyrir að það sé leyfilegt þar sem það er ekki beinlínis bannað og skoða hvað lögin segja um innlenda og erlenda aðila í gjaldeyrisviðskiptum og þar af leiðandi hvað séu innlendir samningar og hvað erlendir.
Í 1. grein laga nr. 87/1992 um gjaldeyrismál er fjallað um það hverjir séu innlendir aðilar og hverjir séu erlendir aðilar þegar kemur að gjaldeyrismálum. Í athugasemdum um einstakar greinar laganna segir um 1. greinina:
- „Rétt er að vekja athygli á því að það fer eftir búsetu útgefanda hvort verðbréf eru flokkuð sem innlend eða erlend en ekki myntinni sem verðbréfið er gefið út í. Svipað gildir um erlend lán. Í samræmi við notkun hugtaka í þessu frumvarpi er um að ræða erlent lán þegar innlendur aðili fær lán hjá erlendum aðila. Mynt lánsins ræður hér engu um. Í þeim tilvikum, þegar innlendur aðili tekur lán hjá erlendum aðila og endurlánar lánsféð öðrum innlendum aðila, telst fyrra lánið erlent lán en hið síðara innlent“
Samkvæmt þessu er ljóst að engu máli skiptir hvar eða hvernig Lýsing hf. fjármagnar sinn rekstur því þegar öllu er á botninn hvolft þá er um að ræða íslenskan samning milli íslenskra aðila í íslenskum krónum. Samningurinn er síðan gengistryggður, það er, verðtryggður með vísan til gengis erlendra mynta.
Grundvallaratriði lögfræðinnar
Lýsing hf. tekur fram í svari sínu að í lögum nr. 38/2001 séu engin fyrirmæli um að óheimilt sé að stofna til fjárskuldbindinga í íslenskum krónum sem breytist í hlutfalli við gengi erlends gjaldeyris og að það sé grundvallarregla í íslenskum rétti að mönnum sé frjálst að skipa málum sínum með samningum nema lög standi því í vegi.
Þetta er rangt í meginatriðum og skulum við til stuðnings þeirri fullyrðingu fara lauslega yfir grundvallaratriði lögfræðinnar.
Spyrjum okkur fyrst hvort lög nr. 38/2001 eigi við um samning þann sem hér er til umfjöllunar.
Samningurinn sem ég undirrita til að fjármagna kaup á bifreið er skuldbindandi og er skýrt kveðið á um að mér beri að greiða vexti af skuldbindingunni. Lýsing á fjárkröfu á hendur mér vegna samningsins og verður því ekki annað séð en að 1. gr. laganna segi skýrlega að lögin eigi við um þennan samning. En þar segir:
- „Lög þessi gilda um vexti af peningakröfum á sviði fjármunaréttar og á öðrum sviðum réttarins eftir því sem við getur átt, svo og um annað endurgjald sem áskilið er eða tekið fyrir lánveitingu eða umlíðun skuldar. Lög þessi gilda einnig um verðtryggingu sparifjár og lánsfjár.“
Og þá er að spyrja hvort lögin, eða ákvæði þeirra, séu frávíkjanleg.
Í 2. gr. laganna er skýrt kveðið á um hvaða ákvæði laganna eru frávíkjanleg og eru þar upp talin ákvæði II og IV kafla laganna. Einnig er tekið fram að vikið verði frá öðrum ákvæðum laganna að því marki sem þar er kveðið á um. Í athugasemdum um 2. gr. laganna er tekið fram að þar sé átt við 6. gr. og 12. gr. laganna.
Það er því skýrt að lögin eru að öðru leiti ófrávíkjanleg og standa í vegi fyrir því að aðilar skipi málum sínum frjálst með samningum. Þó er tekið fram í 2. gr. að ákvæði laganna séu ávallt frávíkjanleg til hagsbóta fyrir skuldara.
Þannig að við höfum sýnt fram á að lögin eiga við og jafnframt að þau eru ófrávíkjanleg hvað varðar þau atriði sem um er að ræða. En það eru jú verðtryggingarákvæði skuldbindingarinnar.
Og þá er að skoða hvort samningurinn standist ákvæði laganna.
Í VI kafla laga um vexti og verðtryggingu, nr. 38/2001 segir í 2. mgr. 13. gr.
- „Um heimildir til verðtryggingar fer skv. 14. gr. nema lög kveði á um annað.“
Í 14. gr. laganna er skýrt kveðið á um það í 1. mgr. að:
- „Heimilt er að verðtryggja sparifé og lánsfé skv. 13. gr. sé grundvöllur verðtryggingarinnar vísitala neysluverðs“.
Við höfum því sýnt fram á að lög um vexti og verðtryggingu eiga við um samninginn, að ákvæði þau sem um samninginn eiga við eru ófrávíkjanleg og að samkvæmt þeim ákvæðum sé óheimilt að verðtryggja lánsfé nema grundvöllur verðtryggingarinnar sé vísitala neysluverðs.
Það verður því að álykta sem svo að það sé óheimilt að verðtryggja skuldbindingu þá sem hér um ræðir á þann hátt sem greint er í samningnum, enda grundvöllur verðtryggingarinnar samningsins dagsgengi erlendra gjaldmiðla svo sem skýrt kemur fram í 4. gr. téðs bílasamnings, hvar stendur:
- „Samningur þessi er gegistryggður og eru allar fjárhæðir bundnar erlendum/innlendum myntum í eftirfarandi hlutföllum og taka mið af þeim á hverjum tíma: ISK 34%, JPY 33%, CHF 33%. Gengi/vísitala gjaldmiðla miðast við útborgunardag samnings. Leigugjald tekur breytingum á gengi og vöxtum skv. 7. grein samnings þessa.“
Í 7. grein samningsins segir:
- „Ef samningurinn er gengistryggður er Lýsingu hf. heimilt að endurreikna hina gengistryggðu leigu skv. breytingum sem verða á Libor-vöxtum þess erlenda eða þeirra erlendu gjaldmiðla sem leigan er greidd í.
- Leiga sú, sem er gengistryggð miðað við b reytingar á gengi erlendis og/eða erlendra gjaldmiðla gagnvart ÍSK er greind í íslenskum krónum
- Leigugjald er innheimt í ÍSK. Við útreikning leigu skal leggja til grundvallar skráð sölugengi Seðlabanka Íslands á viðkomandi gjaldmiðli eða gjaldmiðlum við útgáfudag reiknings.“
Grundvöllur verðtryggingar samningsins er því dagsgengi erlendra gjaldmiðla en ekki vísitala neysluverðs svo sem skýrt er kveðið á um að sé hin eina leyfilega verðtrygging sbr. 14. gr. laga um vexti og verðtryggingu.
Lýsing hf. telur að gleymst hafi að fella niður heimild til að binda skuldbindingar í íslenskum krónum við gengi erlendra gjaldmiðla, svo sem tekið er fram í athugasemdum um frumvarpið. Ég vil þó í einfeldni minni benda Lýsingu hf. á að þegar lög um vexti og verðtryggingu tóku gildi, þann 1. júlí 2001, féllu úr gildi vaxtalög nr. 25/1987 með síðari breytingum. Það verður því að líta þannig á að löggjafinn hafi með því að fella niður eldri lög, fellt niður heimild til að binda skuldbindingar í íslenskum krónum við gengi erlendra gjaldmiðla.
Lögskýring og vilji löggjafans
Að lokum og til að taka af allan vafa þá skulum við skoða hvernig skýra ber lögin og ákvæði þeirra sem hér um ræðir.
Við upphaf lögskýringar skal skoða lagaákvæði út frá málfarslegu sjónarmiði og líta til setningafræðilegra atriða og þess samhengis sem lagatextinn stendur í.
Í lögunum stendur eftirfarandi orðrétt í 14. gr.:
- „Heimilt er að verðtryggja sparifé og lánsfé skv. 13. gr. sé grundvöllur verðtryggingarinnar vísitala neysluverðs“.
Þetta er því nokkuð skýrt og auðskiljanlegt út frá málfarslegu sjónarmiði að heimilt sé að verðtryggja samning SÉ grundvöllurinn vísitala neysluverðs. Það er því ljóst að ekki er um aðrar heimildir til verðtryggingar að ræða.
Og ef að það er ekki nóg, þá má kafa lengra og skoða gögn sem eðlilegt og æskilegt er að taka mið af, en þar er um að ræða hin opinberu gögn sem verða til við undirbúning löggjafar.
Hér er fyrst og fremst um að ræða greinargerð með lagafrumvarpinu.
Í almennum hluta greinargerðar með frumvarpi til laga um vexti og verðtryggingu hvar gerð er grein fyrir meginmarkmiði laganna kemur skýrt fram í V. kafla að heimildir til að binda skuldbindingar í íslenskum krónum við gengi erlendra gjaldmiðla SÉU felldar niður.
Í sérstaka hluta greinargerðarinnar, hvar athugasemdir við einstakar greinar frumvarpsins eru settar fram, segir um 13. og 14. gr.:
- „Samkvæmt 13. gr. og 1. mgr. 14. gr. frumvarpsins verður ekki heimilt að binda skuldbindingar í íslenskum krónum við dagsgengi erlendra gjaldmiðla. Er rétt að taka af allan vafa þar að lútandi.“
Kröfur viðskiptavinar
Að mínu mati verður íslenskt mál ekki mikið skýrara en þetta og þó góður vilji sé til verði með öllu ómögulegt að skilja vilja löggjafans, markmið laganna, sem og orðanna hljóðan í þeim ákvæðum sem hér eiga við, á annan hátt en að óheimilt sé að binda skuldbindingar í íslenskum krónum við erlenda mynt.
Því verður að álykta á þann veg að samningur sá er ég undirritaði að kvöldi föstudagsins 29. febrúar 2008, standist ekki þau lög og því beri að víkja verð- og gengistryggingarákvæðum samningsins til hliðar í heild.
Eftirfarandi kröfur eru því ítrekaðar.
- Að verð- og gengistryggingarákvæði bílasamnings nr. 70068200 – 70068202 verð vikið til hliðar í heild.
- Að ofgreiddar afborganir verði skuldajafnaðar til lækkunar höfuðstóls skuldarinnar.
- Að eftirstandandi höfuðstóll verði leiðréttur til sæmræmis við greiðsluáætlun að frádregnum ofgreiddum afborgunum.
Að lokum er rétt að taka eftirfarandi fram.
Sú fullyrðing Lýsingar hf. um að svör hafi verið gefin af hálfu fyrirtækisins varðandi kröfu mína er röng. Engin svör hafa enn borist frá Lýsingu hf. önnur en ítrekuð innheimtubréf, riftun samnings og nú síðast, greiðsluseðill, sem barst eftir að ég mótmælti grundvelli riftunar. Lögfræðingur Lýsingar hf. neitaði að senda frá sér rökstudda greinargerð þar sem hann taldi að slíkt gæti veikt stöðu Lýsingar hf. kæmi til málaferla.
Það er rétt hjá Lýsingu hf. að úrskurðir Úrskurðarnefndar um viðskipti við fjármálafyrirtæki hindra ekki umfjöllun dómsstóla síðar. Ég get þó ekki tekið undir þau sjónarmið að úrskurður nefndarinnar um álitaefnið sé óþarfur með tilvísun til dóms Héraðsdóms Reykjavíkur í máli nr. E-4501/2009. Fyrir það fyrsta tel ég það mál ólíkt því sem hér er til umfjöllunar og í öðru lagi er varhugavert að líta á dóma Héraðsdóms sem fordæmisgefandi enda allar líkur til þess að mál af þessari gerð fari fyrir Hæstarétt.
Þá er mikilvægt að benda á, og taka undir með Lýsingu hf. að hér er um að ræða mál sem snertir stóran hluta útlána íslenskra fjármálafyrirtækja á undanförnum árum og þar að leiðandi stóran hóp fólks sem í góðri trú og trausti á fjármálafyrirtækin tók þessi lán. Hagsmunir alls þessa fólks kalla réttilega á að vanda þurfi alla málsmeðferð og að tekin sé afstaða til málsins á öllum stigum. Hluti þeirrar vönduðu málsmeðferðar á sér að sjálfsögðu stað hjá Úrskurðarnefnd um viðskipti við fjármálafyrirtæki.
Hagur íslenskra fjölskyldna er í húfi og því enn mikilvægara að allar þær leiðir sem við, almenningur, höfum aðgang að séu nýttar.
Fjármálafyrirtækin, með alla sína sérfræðiþekkingu, lögfræðiteymi og fjármuni, geta skotið málum til dómstóla telji þau ástæðu til. En þangað til er rétt að Úrskurðarnefndin fjalli um málið, úrskurði og flýti þar með fyrir og hjálpi til við vandaða málsmeðferð.
Ég geri því þá kröfu að málið verði tekið fyrir af hálfu Úrskurðarnefndar og að nefndin úrskurði í máli þessu og jafnframt að Úrskurðarnefnd um viðskipti við fjármálafyrirtæki fallist á rök mín um að samningur sá er Lýsing hf. gerði og ég undirritaði, sé ekki í samræmi við íslenski lög og þar af leiðandi ógildur.
Með vinsemd og virðingu
________________________________
Sigrún Hafsteinsdóttir.
507 % hækkun heildarendurgreiðslu*
Frjálsi fjárfestingabankinn kynnir með stolti svokallað “Greiðsluskjól” á heimasíðu sinni. Greiðsluskjól sem þeir kalla “skuldbreytingarlausn sem tekur bæði á vanda vegna höfuðstóls erlendra lána og aukins greiðsluþunga eftir fall íslensku krónunnar.”
En er það akkurat svo?
Nei! Langt því frá.
Ég fékk þjónustufulltrúa hjá Frjálsa til að reikna út fyrir mig hvernig þetta virkar. Bara svona til að þeir gætu nú ekki sagt að ég hefði reiknað þetta skakkt.
Og niðurstaðan er hreint út sagt sláandi. (útreikningar Frjálsa og forsendur eru hér)
Ég notaðist við lán okkar hjóna hvar upphaflegur höfuðstóll er að jafnvirði ISK 20.280.000,- en hefur með töfrabrögðum Frjálsa verið reiknaður upp í ISK 48.967.466,-. sem auðvitað er langt frá því að vera jafnvirði isk 20.280.000,-, en látum það liggja á milli hluta nú.
Vissulega lækkar núverandi höfuðstóll um 13 milljónir við undirskrift. En hvað ætli þessi lækkun kosti?
Vilji svo ólíklega til að dómstólar dæmi gegn okkar túlkun með þeim afleiðingum að lánin okkar haldist óbreytt að höfuðstól þá er niðurstaðan sú að ég þarf að borga til baka rétt um 75 mkr. á lánstímanum. Þar af eru vextir um 26 mkr. og meðalgreiðsla á mánuði um 165 þúsund.
Ef allt fer eftir skynsamlegum rökum og lánaskilmálar verða dæmdir okkur í hag. Þá þarf ég að greiða rétt rúmlega 31 mkr. á lánstímanum. Þar af eru 10,7 mkr. vextir og meðalgreiðsla á mánuði er 68 þúsund.
Ef hins vegar ég gengst við afarkostum bankanna og leita mér Greiðsluskjóls þá eru niðurstöður útreikninga eftirfarandi:
Og haldið ykkur nú.
Heildarendurgreiðsla á lánstímanum er rúmlega 189 mkr., eða sem nemur um 114 mkr, hærri fjárhæð en ef ég sætti mig við lánið eins og bankinn reiknar það í dag. Heildarendurgreiðsla hækkar því um heilar 158 milljónir frá upphaflegum skilmálum bréfsins.
Af þessum 189 milljónum er ég að greiða bankanum tæplega 88 milljónir í vexti, eða sem nemur 62 milljónum meira en ef ég sætti mig við lánið eins og það er.
Meðalgreiðsla á mánuði er í greiðsluskjóli Frjálsa fjárfestingabankans rúmlega 415 þúsund. Eða sem nemur um 250 þúsundum króna hærri upphæð á hverjum mánuði frá því sem nú er og heilum 347 þúsundum hærri fjárhæð en ég gerði ráð fyrir þegar ég tók lánið. Á hverjum mánuði næstu 456 mánuðina…
Og munið að þetta kallar Slitastjórn Frjálsa fjárfestingabankans “Skuldbreytingalausn” og “Greiðsluskjól”
Þó svo hér sé gengið út frá tölum frá Frjálsa fjárfestingabankanum þá eru þær leiðir sem Arion, Íslandsbanki og Landsbanki eru að bjóða, fullkomlega sambærilegar og því nákvæmlega jafn óhagstæðar.
Það er því ekki hægt að kalla þær leiðir sem bankarnir bjóða upp á neitt annað en blekkingar og svik af verstu gerð.
Athugið að hér er ekki gert ráð fyrir að krónan styrkist. En hún er jú í sögulegu lágmarki þessa dagana.
Ekki er heldur gert ráð fyrir að jenið veikist. En það er jú í sögulegu hámarki þessa dagana.
Hér er aðeins gert ráð fyrir 4 % verðbólgu. En það eru jú tölur sem við höfum ekki séð í fjölda ára.
Hér er því ekki verið að leika sér með forsendur til að láta eina leið líta ver út en aðrar. Hér er bara verið að setja hlutina fram eins og þeir eru.
Og hér er því greinilegt að fjármálafyrirtæki telja fullvíst að viðskiptavinir séu fífl.
*Rétt skal vera rétt. Þó upphæð heildargreiðslu ríflega 6-faldist þá er það auðvitað BARA 507 % hækkun en ekki 607 % eins og ég setti í fyrirsögnina í upphafi. Biðst ég forláts á þessari yfirsjón. Ég er alltaf að ruglast á þessu. Ég er þó ekki sammála bönkunum um að ég sé fífl…
Okkar leið er betri – 65% er raunhæft.
Ég hef áður skrifað um Jafnvirði og túlkun á skilmálum erlendra lána sem innihalda þetta svokallaða jafnvirðisákvæði.
Í framhaldi af þeirri skoðun allri ákvað ég að bjóða fram aðstoð við að knýja banka til að túlka slík lán í samræmi við orðana hljóðan og þ.a.l. leiðrétta höfuðstól slíkra lána til samræmis við skilmála þeirra.
Að taka á þessum málum er gríðarlega mikilvægt fyrir okkur lánþega þar sem lánastofnanir keppast við að bjóða okkur brot af þeim leiðréttingum sem þeir eiga að framkvæma. En samkvæmt skilmálum lánasamninganna ber okkur að greiða upphaflega fjárhæð krónum talið, að viðbættum vöxtum, og ekki einni krónu meir en það.
Með því að taka tilboðum bankanna um skuldbreytingu í íslenskt lán þá erum við að glata rétti okkar til fullrar leiðréttingar. Að auki erum við að gangast við lánum sem fela í sér að heildarendurgreiðsla verður margföld á við það sem hún á að vera.
Ég hef rætt þessi mál við forstöðumenn Frjálsa, Finn Sveinbjörnsson hjá Arion ásamt fjölda lögfræðinga.
Ég hef sent málið til Úrskurðarnefndar um viðskipti við fjármálafyrirtæki, en nýlega fell þar úrskurður í öðru máli, þar sem jafnvirðishugtakið er viðurkennt.
Allir þeir aðilar sem ég hef rætt við um þessi mál eru sammála um að hér sé nánast um augljósa túlkun á lánasamningum að ræða og því varla vafamál hvernig slíkt mál færi fyrir dómstólum.
Og það vita bankarnir.
Og það vita ráðamenn.
Og þess vegna er mikilvægt að trúa á mátt okkar, hyggjuvit og getu. Það er mikilvægt fyrir okkur að standa saman að þessu og láta ekki bankana valta yfir neytendasamfélagið í krafti stærðar og fjármagns.
Við höfum ekki á neinn að treysta nema okkur sjálf. Blaða- og fréttamenn þora ekki að fjalla um þetta mál af þeirri einföldu ástæðu að þeir skilja það ekki. Þeir þora ekki að halda á heitu kartöflunni af ótta við að hlegið verði að þeim á Ölstofunni.
Fréttamenn munu því áfram lepja upp það sem frá greiningar- og markaðsdeildum bankanna kemur, – gagnrýnilaust.
En þeir munu koma.
Þegar þeir átta sig á því að með þessari jafnvirðisleið þá fellur allt tjón vegna leiðréttingarinnar á kröfunhafana en ekki ríkið. Það er vegna þess að samningarnir eru löglegir, en rangt túlkaðir og því bera kröfuhafar tjónið af röngu verðmati á því andlagi sem lagt var til grundvallar þegar gömlu bönkunum var lánað út á þessi lánasöfn.
Þeir sem vilja taka þátt í þessu og vinna að því að leiðrétta lánin sín til upphaflegrar krónutölu geta lagt sitt fram og unnið að málinu í skjóli hópsins. Þannig sköpum við vernd til handa þeim sem hræddir eru við greiðsluáskoranir og innheimtubréf. Við munum svara öllum aðgerðum bankanna og knýja þá til að höfða dómsmál á hendur okkur.
Með því móti tryggjum við að enginn þarf að standa einn gegn lögfræðiinnheimtu og uppboðsbeiðnum.
HLF munu þannig koma á fót tryggingakerfi til að standa straum af öllum málskostnaði og jafnframt veita alla aðstoð við bréfaskriftir og kröfugerðir. HLF munu fylgja málum eftir og sjá til þess að enginn verði borinn út að ósekju.
Þeir sem skulda erlent lán að jafnvirði tiltekinnar krónutölu og vilja taka fullan þátt í þessu verkefni geta sent mér póst þar að lútandi.
Ekki skiptir máli hjá hvaða fjármálastofnun viðkomandi tók lán, heldur skipta skilmálar lánsins höfuðmáli.
Allar nánari upplýsingar veitir Guðmundur Andri í síma 615 1522 eða á netfang, gandri@internet.is
HLF kynna nýja leið til lausnar skuldavanda þjóðar
Hagsmunasamtök lánþega Frjálsa fjárfestingabankans, HLF, kynna nýja áður ófarna leið til lausnar á skuldavanda heimilanna.
Útreiknaður höfuðstóll erlendra lána leiðréttist um allt að 65% og afborganir lækka til samræmis við lækkun höfuðstóls.
Með þessari leið lækkar höfuðstóll láns sem upphaflega var tekið í jenum að jafnvirði 17,9 mkr. í júlí 2007, úr 50 mkr. í 17,9 mkr.*
Með greiðsluskjóli Frjálsa fjárfestingabankans lækkar sambærilegt lán um aðeins 26% eða í 37 mkr.
HLF bjóða því tæpum 20 mkr. betur.
Í ljósi þess hve verulega munar á þeim leiðum sem boðnar eru af útlánastofnunum og þeirri sem hér er kynnt, vilja HLF eindregið vara lánþega við að undirrita nýja lánasamninga sem koma eiga í stað núverandi lána án sjálfsagðra fyrirvara.
HLF bjóða því upp á aðstoð við að fá lán sín viðurkennd sem jafnvirðislán og þ.a.l. túlkuð sem slík eftir orða þeirra hljóðan.
Leið þessi er ekki einskorðuð við lánþega Frjálsa fjárfestingabankans, heldur er um að ræða leið sem gildir gagnvart öllum þeim skuldurum erlendra lána sem skulda samkvæmt skilmálum jafnvirði tiltekinnar krónutölu í erlendri mynt, þ.m.t. lánþegar erlendra lána hjá Arion banka.
HLF munu því líta á sig sem Hagsmunasamtök lánþega allra í þessum málum.
Allar nánari upplýsingar veitir Guðmundur Andri, í síma 615 1522 eða á netfang gandri@internet.is
— — —
Nýleg ummæli